Zbarzewo

7Okazały eklektyczny pałac z 1902 roku, piętrowy, z bocznymi ryzalitami nakrytymi niezależnymi czterospadowymi dachami, z trójarkadowym gankiem, ponad którym szczyt zamykający obszerną wystawkę dachową.

Zbarzewo, zwane dawniej Zbąrzewo, występuje w dokumentach po raz pierwszy w 1425 roku. Pod koniec średniowiecza własność Rotenburgów Zbarzewskich i Kotwiczów Krzyckich. W 1566 roku Jan Czacki stąd płacił dziesięcinę biskupom poznańskim. Współwłaścicielami byli później Baltazar Czacki i Mikołaj Krzycki, a w następnych wiekach Gościewscy, Włostowscy, Nieżychowscy i znów Krzyccy, po których Skórzewscy. W 1793 roku należało do Bonawentury Gajewskiego. W XIX wieku Zbarzewo było własnością Kierskich, Mielęckich, następnie – od 1890 roku – Aleksandra Hóricha, a w 1920 roku przeszło na własność Skarbu Państwa.

W 1926 roku Zbarzewo należało do Skarbu Państwa. Majątek liczył 391 hektarów i miał gorzelnię.

Mechlin

8Dwór bez wyraźniejszej koncepcji architektonicznej, złożony ze starszej – pochodzącej z pierwszej połowy XIX wieku – części parterowej nakrytej dachem dwuspadowym oraz nowszej piętrowej z końca stulecia. Obie części połączono parterowym łącznikiem.

Mechlin w XVIII wieku był własnością jezuitów poznańskich. W XIX i XX wieku i aż do okresu międzywojennego stanowił własność starej wielkopolskiej rodziny Watta-Skrzydlewskich. Włodzimierz i Anna Watta-Skrzydlewscy z Mechlina zostali zamordowani przez Niemców w czasie okupacji.

W 1939 roku Mechlin stanowił własność Mateusza Watta-Skrzydlewskiego. Majątek w 1926 roku liczył 2088 hektarów.

Kwiatków

9Parterowy dwór być może z pierwszej połowy XIX wieku, z piętrowym skrzydłem dobudowanym pod koniec XIX wieku i dziwnym, chyba późniejszym, portykiem arkadowym. Korpus i skrzydło nakryte dachami dwuspadowymi.

Kwiatków występuje w źródłach od 1324 roku. Przed 1448 rokiem na terenie wsi powstało miasteczko o nazwie Wisiołów, które należało do Derstawa Kwiatkowskiego, podczaszego kaliskiego. Dobra te były w rękach Kwiatkowskich jeszcze w XVII wieku. Potem własność Kolnickich, Jana Łukowskiego, Gosławskich i Lipskich. Następnie majątek przejął Józef Wężyk herb u Wąż, który w 1749 roku wzniósł miejscową kaplicę. W 1768 roku Kwiatków przeszedł na Stadnickich, a potem Lipskich, w których rękach pozostawał do 1841 roku. Około połowy wieku wieś była własnością, jak pisze dawny autor, „czcigodnego obywatela świętej pamięci Samuela Czyrnera, który pracą rąk własnych zebrany majątek oddał prawie cały na cele dobroczynne”. W 1865 roku Kwiatków stał się własnością Skórzewskich i w ich rękach pozostał aż do drugiej wojny światowej.

W roku 1939 właścicielem Kwiatkowa był Stanisław Skórzewski. Majątek w 1926 roku liczył 578 hektarów.

Głuponie

10Ten parterowy dwór, z mieszkalnym piętrem ukrytym w łamanym polskim dachu, nie reprezentowałby niczego szczególnego, gdyby nie zachowane elementy bryły sięgające najdawniejszej tradycji obronnych dworów, jakimi są jego narożne alkierze. Alkierze te są wspomnieniem narożnych baszt średniowiecznych zamków obronnych, a także ważnym elementem obronnych dworów XVI i XVII wieku. Raczej skromna siedziba została wybudowana w latach 1765-1778 dla ówczesnego właściciela miejscowości Józefa Urbańskiego. Później nieco zmieniona. Dzięki umiarkowanym aspiracjom twórcy dworu zachowali dawną tradycję, nie ulegając nowym modom w architekturze. Głuponie były w XVIII wieku własnością Urbańskich, w XIX Kamińskich, by później przejść w ręce niemieckie. W roku 1939 Głuponie były własnością Niemca Wilhelma von Hardta i wraz z folwarkiem Tomaszewo w 1926 roku 1051 liczyły hektarów.

Siedlec

11Okazały, bardzo szlachetny w swej bryle pałac, wzniesiony w latach 1770-1775 dla kasztelana krzywińskiego Antoniego Krzyckiego i ukończony około 1790 roku przez następnego właściciela Onufrego Krzyckiego po modyfikacjach Jana Christiana Kamsetzera polegających na nadaniu barokowej rezydencji cech już klasycystycznych, między innymi przez umieszczenie w części środkowej przyściennego portyku kolumnowego zwieńczonego trójkątnym frontonem. Pozostały barokowe ryzality boczne mocno wysunięte przed linię głównego korpusu budynku i nakryte oddzielnymi trzyspadowymi dachami. Lokalizacja reprezentacyjnych pomieszczeń na piętrze również przypomina wcześniejsze barokowe pałace, choćby Rogalin. Siedlec należy więc do tej serii realizacji przełomu co Gułtowy, Czerniejewo czy Niechanowo, które wznoszone jako barokowe modyfikowane były w trakcie budowy, nabierając cech klasycystycznych.
Siedlec w XIII wieku należał do joannitów poznańskich, w XIV i XV do Grzymalitów, w XVI do Górków, następnie do Grudzińskich. Od końca wieku XVII do 1814 roku był własnością Krzyckich, a później szambelana Józefa Ignacego Goetzendorf-Grabowskiego, po którym odziedziczyła go jego córka Izabella Tyszkiewiczowa. W końcu XIX wieku należał do Potulickich, potem do Mielżyńskich. W 1725 roku był tu szpital.

W 1930 roku Siedlec był własnością Ignacego Mielżyńskiego. Majątek w 1926 roku liczył 680 hektarów i miał gorzelnię.