Wola

4Zapewne zniekształcony po wojnie dwór z początku XX wieku, piętrowy, nakryty niemal płaskim dachem, z płytkim ryzalitem w części środkowej zwieńczonym niewielkim trójkątnym naczółkiem, z wieloboczną, dwukondygnacyjną przybudówką-wieżą w narożniku fasady. Wola istniała już na początku XVI wieku. Pod koniec XVIII stulecia należała do Jaraczewskich i Zielińskich, potem do Wita Lubieńskiego, a następnie do Skrzydlewskich. W 1881 roku była w rękach Niemca rotmistrza Stephana Sięga. W okresie międzywojennym własność Władysława Tempskiego.

W 1930 roku właścicielem Woli był Władysław Tempski. Majątek w 1926 roku liczył 312 hektarów i miał gorzelnię.

Siedlemin

3Skromny, późnoklasycystyczny dwór wzniesiony około 1830 roku, parterowy, z użytkowym poddaszem, nakryty dachem łamanym. Na osi fasady piętrowy ryzalit z czterema pilastrami, zwieńczony trójkątnym szczytem.

Siedlemin występuje w dokumentach co najmniej od początku XIII wieku. W 1296 roku kasztelan kaliski Berwołd brat dziesięciny z Siedlemina. W 1390 roku Wacław Zaremba z Jaraczewa pisał się panem na Potarzycy i Siedleminie. W XV wieku miejscowość należała do Siedlemińskich. W 1505 roku Jadwiga Siedlemińska sprzedała swe dziedzictwo Wojciechowi Bujakowskiemu za 400 dukatów węgierskich. W 1578 roku właścicielami Siedlemina byli Jan Naramiński i Zygmunt Dopczyński, w 1618 nieiaka Robaczvńska. w 1660 Jedrzej Przyjemski, chorąży kaliski, później Piotr Opaliński, kanonik łęczycki, w XVIII wieku Szczytniccy, dziedzice Goliny, w XIX Taczanowscy, z których Józef był właścicielem w 1889 roku. Od roku 1907 Siedlemin należał do Jana Paweli, którego syn Franciszek (ur. 1900), żotnierz AK, został zamordowany przez Niemców w Mauthausen w 1942 roku.

W 1930 roku właścicielem był Jan Pawela. Majątek w 1926 roku liczył 313 hektarów.

Piechcin

2Okazały, piętrowy dwór – niemal pałac -eklektyczny, ale z przewagą elementów neorenesansowych, z wypracowaną i na dobrym poziomie dekoracją architektoniczną: boniowania, gzymsy, okazały ganek, balustrady, dekoracyjne obramienia okien o różnych kształtach. Wszystko to czyni ten zbudowany w drugiej połowie XIX wieku dwór przykładem dobrej roboty architektonicznej i rzemieślniczej.

Wieś wspomniana w dokumentach już w 1298 roku. W 1362 roku przy podziale dóbr Piechcin dostał się Hektorowi z Pakości, podczaszemu brzeskiemu. Wieś tę posiadali: w 1579 roku Jan Krotoski, w 1618 roku Jan Rudnicki i w 1793 roku Józef Łochowski. W roku 1881 Piechcin należał do Niemca Ernsta von Randowa. Właściciel Piechcina, Józef Korytowski (ur. 1893), rozstrzelany został przez Niemców na rynku w Krobii 21 września 1939 roku.

Piechcin w 1930 roku był własnością Józefa Korytowskiego. Majątek w 1926 roku liczył 616 hektarów.

Górzno

1Eklektyczny, piętrowy dwór z drugiej połowy XIX i początków XX wieku, z elementami neorenesansowymi, z dominującą wieżą w narożu i ryzalitem zawierającym wejście. W odległości około dwóch kilometrów, na skraju lasów, w 1904 roku wybudowany został dla ówczesnego właściciela Górzna Kurta Mullera nowy pałac, o formach klasycyzujących, dość szlachetnej bryle, piętrowy z bardzo obszernym ryzalitem na osi, nakryty dachem czterospadowym. Po obu bokach dobudowane zostały dwa obszerne skrzydła szpecące-jak na swą socjalistyczną proweniencję -w stopniu zaskakująco umiarkowanym.

Górzno od końca XIV wieku należało do Gorzeńskich i było ich własnością jeszcze w XVI wieku. W 1798 roku właścicielem majątku był Wojciech Węgorzewski, a w 1799 Karol Stanisław Unruh, który sprzedał Górzno w 1844 roku Augustowi Sułkowskiemu. Od 1870 roku własność zamożnej niemieckiej rodziny Mullerów posiadających w Leszczyńskiem więcej majątków.

W 1939 roku właścicielką Górzna była Niemka Annemarie Muller. Majątek w 1926 roku liczył 744 hektary i miał gorzelnię.

Czarnuszka

Bardzo zgrabny, neoklasycystyczny dwór parterowy z końca XIX wieku, z ładnym wgłębnym portykiem o dwóch kolumnach zwieńczonym frontonem, nakryty wysokim dachem dwuspadowym. Dzięki bardzo dobrym proporcjom dwór posiada wiele kameralnego wdzięku. Czarnuszka pojawia się w źródłach w 1398 roku. Na przełomie XVI i XVII wieku własność Sośnickich. W 1774 roku należała do Franciszka Ksawerego Sokolnickiego, podkomorzego kaliskiego, a po jego śmierci przeszła do Gorzeńskich. Od połowy XIX wieku w rękach Koczorowskich. Ci w 1886 roku sprzedali Czarnuszkę znanej niemieckiej rodzinie wielkopolskiej von Jouanneów, w których rękach pozostawała do roku 1936. Sprzedaż majątków w ręce niemieckie, częściej zdarzająca się w połowie XIX wieku, była pod koniec XIX stulecia coraz rzadsza, a w początkach wieku XX zupełnie sporadyczna i w społeczeństwie polskim powszechnie piętnowana. Po pierwszej wojnie Niemcy czasami wyprzedawali swe majątki. Tak stało się też z Czarnuszką, kiedy w 1936 roku von Jouanneowie sprzedali ją Morawskim. W 1939 roku Czarnuszka należała do Stanisława Morawskiego i jego żony Ireny z Michałowskich. Majątek w 1926 roku liczył 556 hektarów.